Rozwód z orzekaniem o winie

Rozwód z orzekaniem o winie (za rozpad małżeństwa) może dotyczyć dwóch sytuacji:

• gdy orzekanie o winie dotyczy wyłącznie jednego małżonka zaś drugi z małżonków pozostanie niewinny rozkładu związku
• gdy orzekanie o winie dotyczy obojga małżonków

Sąd nie orzeka o winie małżonków, tylko na ich zgodny wniosek.
Sprawy, w których wniesiono pozew o rozwód z orzeczeniem winy toczą się znacznie dłużej niż sprawy bez orzekania o winie i są bardzo wyczerpujące małżonków emocjonalnie.
Nie ma obowiązku posiadania profesjonalnego pełnomocnika, ale w sprawach bardziej skomplikowanych wskazane jest skorzystanie z profesjonalnej pomocy.

POZEW

W pozwie o rozwód należy wskazać imię, nazwisko i adres powoda oraz imię, nazwisko i adres pozwanego.

Do pozwu należy załączyć:
– skrócony odpis aktu małżeństwa.
– odpisy skrócone aktów urodzenia dzieci
– umowy majątkowe małżeńskie (jeżeli takie były zawierane)
– uzasadnienie z podaniem przyczyn, dla których powód występuje o rozwód.
– dowody, których przeprowadzenia na rozprawie żąda powód (np. zeznania stron czy też przesłuchanie świadków, inne dowody)
– potwierdzenie dokonania opłaty lub wniosek o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów (na specjalnym druku)

KOSZTY

Od powództwa o rozwód należy wnieść opłatę w wysokości 600 zł. Uiszcza się ją przez naklejenie na pozwie znaczków opłaty sadowej lub można ją wpłacić na konto sadu okręgowego.

CO MOŻE ŚWIADCZYĆ O WINIE?

O winie małżonka może przesądzać w szczególności:
– nadużywanie alkoholu,
– inne uzależnienia,
– przemoc,
– stosowanie przemocy psychicznej (np. poniżanie, deprecjonowanie w oczach innych osób, szkalowanie, szantaż ekonomiczny )
– zdrada,
– porzucenie,
– zawinione nie zaspokajanie potrzeb rodziny.

Wyżej wymienione czynniki świadczące o winie drugiej strony trzeba udowodnić.

ŚRODKI DOWODOWE

Środkami dowodowymi mogą być np:

– zeznania stron (małżonek, małżonka)
– zeznania powołanych przez strony świadków
– zdjęcia, nagrania audio i wideo,
– emaile, sms-sy, listy
– notatki z interwencji Policji
– istnienie tzw. Niebieskiej Karty zakładanej przez policję podczas interwencji w związku z możliwością stosowania przemocy w rodzinie
– zaświadczenia o pobytach na izbie wytrzeźwień
– obdukcje, zaświadczenia lekarskie
– ewentualny wyrok o znęcanie się nad rodziną,
– rachunki
– wszelkie inne dokumenty z których wynikają okoliczności wskazywane przez stronę postępowania

STAWIENNICTWO STRON

Zgodnie z art. 428 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego „rozprawa odbywa się bez względu na niestawiennictwo jednej ze stron”.
Uporczywe niestawiennictwo jednego z małżonków nie może prowadzić do niemożności orzeczenia rozwodu. Dlatego też, pomimo niestawiennictwa drugiej strony, sąd może rozpatrzyć sprawę rozwodową.

OBLIGATORYJNOŚĆ PRZESŁUCHANIA OBU STRON PRZEZ SĄD

Zgodnie z art. 432 K.p.c., „w każdej sprawie o rozwód lub o separację sąd zarządza przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron”.

Powyższy przepis wprowadza więc obligatoryjność przeprowadzania dowodu z przesłuchania stron w sprawie o rozwód. Sąd musi, a nie tylko może – przeprowadzić ten dowód.

OBOWIĄZEK ALIMENTACYJNY MAŁŻONKA WOBEC DRUGIEGO MAŁŻONKA

Jedną z głównych przyczyn występowania o rozwód z orzeczeniem o winie jest obowiązek alimentacyjny małżonka winnego.
Alimentów takich może dochodzić rozwiedziony małżonek, który nie został uznany za wyłączenie winnego rozkładu pożycia, gdy wykaże, iż znajduje się on w niedostatku. Wówczas może on żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.
Obowiązek ten może trwać nawet dożywotnio, niezależnie od tego czy sąd orzekł wyłączną winę jednego z małżonków czy winę obojga małżonków.
W przypadku gdy nie było orzekania o winie obowiązek alimentacyjny wygasa po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego i jedynie w wyjątkowych wypadkach obowiązek ten może być przedłużony przez sąd.

Zgodnie z treścią art. 60 § 3 kro, obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa.
Obowiązek alimentacyjny ograniczony jest również okresem trwania jego przesłanek – a więc niedostatku czy istotnego pogorszenia sytuacji materialnej.

Powyższe rozważania dotyczą tylko i wyłącznie alimentów na małżonka.
Alimenty na dzieci sąd ustala zawsze tak samo – niezależnie od tego czy rozwód jest bez orzekania o winie czy z orzekaniem o winie.
ALIMENTY nA DZIECKO W TRAKCIE PROCESU

Jeżeli mąż nie płaci na dziecko w trakcie rozwodu, nie jest konieczne czekanie na wyrok. Można złożyć wniosek o zabezpieczenie powództwa poprzez zasądzenie alimentów na czas procesu. Wyrok rozwodowy obejmuje alimenty tylko po uprawomocnieniu się wyroku, nie obejmuje alimentów za okres wsteczny, więc tylko tak można doprowadzić do uzyskania tytułu egzekucyjnego za okres od momentu wytoczenia powództwa o rozwód do momentu uprawomocnienia się wyroku.

ROZWÓD A SEPARACJA

Jeżeli jeden z małżonków żąda orzeczenia separacji, a drugi orzeczenia rozwodu i żądanie to jest uzasadnione, sąd orzeka rozwód. Jeżeli jednak orzeczenie rozwodu nie jest dopuszczalne, a żądanie orzeczenia separacji jest uzasadnione, sąd orzeka separację.

KIEDY ROZWÓD JEST NIEDOPUSZCZALNY?

Mimo istnienia trwałego i zupełnego rozkładu pożycia rozwód jest  niedopuszczalny
w sytuacjach gdy:
– na jego skutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków
– jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (np. z uwagi na nieuleczalną chorobę małżonka)
– jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo gdy odmowa przez drugiego małżonka zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

MAJĄTEK WSPÓLNY MAŁŻONKÓW

Samo wniesienie sprawy rozwodowej nie zmienia prawnego statusu majątku wspólnego małżonków. W wyjątkowych i nieskomplikowanych przypadkach z rozwodem można połączyć podział majątku, ale sądy robią to zazwyczaj tylko wtedy gdy to zbytnio nie wydłuży procesu.
W wyniku prawomocnego wyroku rozwodowego pomiędzy małżonkami ustaje wspólność majątkowa małżeńska i w ramach odrębnej sprawy sądowej lub umowy cywilnoprawnej można dokonać podziału majątku zgromadzonego w trakcie małżeństwa.

CO ZAWIERA WYROK W SPRAWIE ROZWODOWEJ

Wyrok uwzględniający żądanie rozwodu zawiera także inne rozstrzygnięcia:
– sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia ( na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha orzekania o winie )
– sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i o kontaktach rodziców z dzieckiem
– sąd orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka
– jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków (w wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka)

KIEDY WYROK SIĘ UPRAWOMOCNI?

Jeżeli, żadna ze stron nie złożyła wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku i nie wniosła apelacji wyrok uprawomocni się w terminie 21 dni od ogłoszenia wyroku.

CZAS TRWANIA SPRAWY ROZWODOWEJ

Czas trwania sprawy rozwodowej z orzekaniem zależy od wielu czynników np. obłożenia sprawami danego sądu, ilości orzekających sędziów i skomplikowania sprawy.
Najczęściej sprawy takie trwają od roku do trzech lat. Sprawa rozwodowa bez orzekania o winie zazwyczaj znacznie krótsza (zazwyczaj trwa od kilku miesięcy do roku)

NAZWISKO PO ROZWODZIE

Jeżeli małżonka nie podejmie dalszych działań, to pozostanie przy swoim dotychczasowym nazwisku. W terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód można jednak poprzez oświadczenie złożone przed Kierownikiem USC powrócić do nazwiska, jakie małżonka nosiła przed zawarciem małżeństwa.

UWAGA 1: Małżonek, który wystąpił do sądu o rozwód z orzekaniem o winie, w trakcie trwania sprawy sądowej może zawsze zmienić swoje stanowisko i żądać rozwodu bez orzekania o winie.

UWAGA 2: Możemy występować o rentę rodzinną po śmierci byłego współmałżonka.
Jednym z warunków nabycia prawa do renty rodzinnej przez małżonka rozwiedzionego po śmierci byłego współmałżonka jest posiadanie przez małżonka rozwiedzionego prawa do alimentów od byłego małżonka w dniu śmierci tego ostatniego.

UWAGA 3: Związek jednego z małżonków z innym partnerem w czasie trwania małżeństwa, lecz po dacie wystąpienia zupełnego i trwałego rozkładu pożycia między małżonkami, nie daje podstaw do przypisania temu małżonkowi winy za ten rozkład (Wyrok SN z dnia 28 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 112/00)