Podatki

Podział majątku po rozwodzie nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilno prawnych (PCC)
niezależnie od tego, czy w związku z nim wystąpi spłata pieniężna, czy też nie.

Wybrane fragmenty indywidualnej interpretacji podatkowej ( nr IBPBII/1/436-161/10/AŻ z dnia 15 października 2010 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, w imieniu Ministra Finansów ) :
(…)
W wyniku rozwodu nastąpił podział majątku wspólnego. Biorąc pod uwagę równe udziały w majątku oraz brak możliwości podziału domu na dwa odrębne lokale wnioskodawca wraz z żoną doszedł do porozumienia, że działka zostanie podzielona na dwie równe części. Natomiast wnioskodawca wyrówna połowę wartości domu w kwocie 100 000 zł na rzecz L.S., która zdecydowała się podjąć budowy własnego domu i otrzymane pieniądze przeznaczy na ten cel – obecnie dom jest w trakcie budowy. W uzupełnieniu wnioskodawca wskazał, iż w tracie trwania małżeństwa pozostawał z małżonką we wspólności ustawowej.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż podział majątku po rozwodzie dokonywany jest według postanowień Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego i postanowienia Sądu z 27 sierpnia 2009r. oraz jego uzupełnienia z dnia 03 listopada 2009r. – nie rodzi zatem obowiązku uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych. Zdaniem wnioskodawcy podziału majątku po rozwodzie nie należy traktować jako umowy znoszącej współwłasność, która dokonywana jest na podstawie przepisów działu IV Kodeksu cywilnego. Wnioskodawca wskazał, iż zasądzona spłata na rzecz L.M. stanowi wyrównanie jej udziału w majątku wspólnym do wysokości #189; i jego zdaniem nie powinna podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych, gdyż znajdują tutaj zastosowanie przepisy Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2007r. Nr 68, poz. 450 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:
umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
umowy pożyczki,
umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
umowy dożywocia,
umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
ustanowienie hipoteki,
ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
umowy depozytu nieprawidłowego,
umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2 (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że nastąpił podział majątku wspólnego w wyniku rozwodu. W celu wyrównania udziałów w majątku wspólnym wnioskodawca dokonał na rzecz żony spłaty pieniężnej.

Zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Wspólność ustawową charakteryzują dwie podstawowe cechy: jest to wspólność dorobku i wspólność o charakterze łącznym. Z powyższego przepisu wynika również, że wspólność majątkowa małżeńska oparta jest na małżeństwie, jako stosunku prawnym osobistym. Powyższe oznacza, że ustanie małżeństwa, w wyniku np. orzeczenia sądu rozwiązującego małżeństwo, powoduje ustanie z mocy prawa tej wspólności. Wspólność majątkowa małżeńska ustaje ponadto w przypadku zawarcia przez małżonków umowy ją znoszącej i wprowadzającej rozdzielność majątkową, orzeczenia sądu ustanawiającego w miejsce wspólności majątkowej pełną rozdzielność na żądanie jednego z małżonków, orzeczenia separacji małżonków, ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków oraz w przypadku ogłoszenia upadłości jednego z nich.
Ponadto wskazać należy, że podział majątku wspólnego małżonków jest instytucją typową dla prawa rodzinnego i opiekuńczego. Należy podkreślić, że podział majątku wspólnego małżonków, wykazuje cechy odrębne od zniesienia współwłasności, unormowanego w Kodeksie cywilnym, i w związku z tym nie może być traktowany jako zniesienie współwłasności wymienione w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Ponieważ podział majątku między małżonkami nie został wymieniony jako czynność podlegająca opodatkowaniu, nie będzie miał znaczenia fakt, że przy podziale majątku wystąpi spłata pieniężna.
Skoro więc w art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy jako podlegający podatkowi od czynności cywilnoprawnych nie został wymieniony podział majątku wspólnego należy uznać, że czynność ta nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Wobec powyższego stanowisko wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.
(…)